Teksten

Aan de kust in Wenduine, op de scheidingslijn tussen water en land, staat een boom. De takken waaieren wel vijftien meter hoog uit naar de onbereikbare lucht. Elke tak eindigt met een lichtbron. Soms is dat blauw, soms rood, soms geel: alle kleuren van de regenboog schijnt de boom.

Noli me tangere, raak me niet aan. Het is een van de klassieke thema's uit de kunstgeschiedenis. Fra Angelico en Giotto, Titiaan en Rubens, en nog zovele andere kunstenaars hebben deze beroemde frase uit het Johannesevangelie (hfst 20, 16-17) verbeeld. "Raak me niet aan", zegt Christus tegen Maria Magdalena wanneer zij hem in opperste verbazing uit het graf ziet verschijnen. In die ene zin zitten alle verlangens samengebald tussen angst en verlangen. "Raak me niet aan"
Kunstenaar Luk van Soom geeft een hele eigen, eigentijdse en eigenzinnige interpretatie aan deze zin. Zijn boom is een reconstructie van de boom waar Christus en Maria Magdalena elkaar ontmoeten na de verrijzenis.

's Nachts. Aan de uiteinden van de takken schijnt het licht. Het licht zichtbaar voor het oog maar ongrijpbaar voor de handen. Zoals een droom zichtbaar is in onze hersenen maar niet tastbaar. Op deze grens grijpt de kunstenaar in en geeft een gedaante aan het onzegbare, het onzichtbare.
Was Christus na de verrijzenis echt. Echt zichtbaar of was hij opgebouwd uit licht zoals een fata morgana?
Als er straks, in het duister, mensen onder deze gigantische lantaarn wandelen, badend in het wisselende kleurenpalet van licht, zullen ze een metamorfose ondergaan. Als kwamen ze van de hemel of een andere planeet. De roden zullen de gelen ontmoeten terwijl ze samen oranje worden en de blauwen vinden de groenen die rose willen worden en samen verlangen ze naar violet.

Overdag. De boom staat op de grens tussen de elementen water, land en lucht. De boom als centrum van de aarde, zijn wortels erin verankerd, zijn takken uiteen waaierend als een hemelkoepel. Twee mensen onder de boom.
Aan het uiteinde van de takken rijpen volop de gouden vruchten. Water dat steeds opnieuw het land overspoeld en zich weer terugtrekt. Aan de einder. Lucht die aangeraakt wordt door de aarde en lucht aangeraakt door de zee. Een slang kronkelt in de boom.

De Madonna der Nevelen.

Geachte aanwezigen, Beste vrienden,

De madonna als moeder gods, maar ook als oermoeder en vrouw, is een van de oericonen in de Westerse kunst. In elke kerk staat er tenminste

Beste O.,

Vanmorgen ben ik op een wandeling een beeld gepasseerd. Lang heb ik er niet bij stilgestaan, ik moest er toevallig voorbij. Het staat er al een hele tijd eigenlijk, en ik kom er elke dag langs. Omdat ik je erover wil vertellen, ben ik vanmiddag nog even goed gaan kijken, zodat ik zeker ben dat ik het goed beschrijf.
Het is een menselijke gestalte, maar veel groter dan mensenmaat. Dat is op zich niets bijzonders, standbeelden van veldheren of andere lokale vedetten zijn wel vaker veel groter dan het leven zelf. Het verschil met de monumenten van generaals of dichters is dat die een zeker gezag uitstralen (misschien het gezag waarmee ze de bewondering afdwingen die hun dat standbeeld in de eerste plaats opleverde), terwijl deze man er eerder verdwaald uitziet. Nogal verloren. Dat kan kloppen, want ik las dat hij van Atlantis afkomstig zou zijn. Op het eerste gezicht is alles aan hem nochtans menselijk: zijn hoofd, twee benen, twee armen, borst, buik, rug. Twee ogen ook. Hij draagt een soort duikbril en een masker om te ademen, wat erop wijst dat hij moet kunnen ademen, en dat zijn ogen bescherming nodig hebben tegen de omgeving. De details ontbreken, alsof hij gehuld is in een vlies of een duikerpak. Maar het is niet glad, zoals ik een duikerpak ken: rimpelloos en waterdicht, beschermend tegen kou en druk en scherpe onderwater-dingen. En hij krijgt geen zuurstof toegediend. Het is dus geen onderwaterpak, het is een bovenwaterpak. Een bescherming voor uit het water komen, niet erin gaan. Deze figuur is afkomstig uit een onderwaterwereld. Maar dat wist ik al, want zijn naam is de Man van Atlantis.
Dat is wat ik altijd bedenk als ik hem zie. Maar vandaag, omdat ik wat langer gebleven ben, ben ik op andere gedachten gekomen. Want zo werkt het: je gaat bij zo'n beeld staan, op straat, tussen voorbijrazende auto's, su